Thưởng thức cà phê là thói quen vào mỗi buổi sáng của nhiều người. Uống cà phê sạch sẽ mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe. Hiện nay trên thị trường xuất hiện tình trạng bán cà phê trộn kém chất lượng một cách tinh vi đánh lừa người tiêu dùng và gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Chính vì thế tìm hiểu những tiêu chuẩn đánh giá cà phê sạch là điều cần thiết để giúp bạn có thể lựa chọn được nguồn cà phê đạt chuẩn chất lượng.

Thế nào là tiêu chuẩn cà phê sạch

1.1. Trồng sạch

Để có những quả cà phê sạch đạt chất lượng thì quy trình canh tác đòi hỏi đáp ứng nhiều yếu tố khắt khe. Đầu tiên là về vùng đất trồng, nơi canh tác phải là vùng đất đỏ phù hợp với sự phát triển của cây cà phê. Đất phải “sạch” không bị nhiễm các chất hóa học hay chất phóng xạ gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển của cây và an toàn cho sức khỏe của người sử dụng. Với đặc tính khác nhau của mỗi loại hạt sẽ được trồng ở những vùng đất có độ cao khác nhau so với mực nước biển.

Phân bón sử dụng để chăm sóc cây cũng ưu tiên lựa chọn những loại phân bón vi sinh, phân bón hữu cơ, hạn chế sử dụng các loại phân bón hóa học. 

Tiêu chuẩn trồng cà phê sạch
Tiêu chuẩn trồng cà phê sạch

1.2.Thu hái và sơ chế sạch 

1.2.1. Thu hái. 

Ở Việt Nam, thời điểm thích hợp để thu hái cà phê thường rơi vào khoảng tháng 9, tháng 10. Cây cà phê đạt chuẩn để thu hái sẽ có tỷ lệ quả chín đạt trên 85%, khi đó người nông dân sẽ tiến hành thu hái. Hiện nay có hai hình thức thu hoạch là thu hoạch bằng tay và thu hoạch bằng máy. Ở Việt Nam thì chủ yếu sử dụng phương pháp thu hoạch bằng thủ công bởi chi phí đầu tư cho máy móc khá tốn kém. 

Với nguồn cà phê không yêu cầu chất lượng phải cao và đồng đều, người nông dân sẽ tiến hành thu hoạch theo dải bằng cách trải bạt dưới gốc cây và thực hiện tốt cành. Cách làm này sẽ rất nhanh chóng nhưng chất lượng cà phê không đồng đều bởi các quả chín và quả xanh sẽ trộn lẫn vào nhau, kích thước các hạt sẽ không đồng đều. 

Ngược lại với những yêu cầu khắt khe trong tiêu chuẩn cà phê sạch, người nông dân sẽ thu hoạch bằng phương pháp chọn lọc, người thu hoạch sẽ đeo gùi và chỉ hái những hạt cà phê chín, to và đồng đều. Khi đó sẽ cho chất lượng cà phê tốt nhất đạt chuẩn chất lượng.

Quá trình thu hoạch cà phê sạch
Quá trình thu hoạch cà phê sạch

1.2.2. Sơ Chế. 

Cà phê sạch đạt tiêu chuẩn sẽ phải trải qua quy trình sơ chế đòi hỏi nhiều yêu cầu gắt gao. Sau bước thu hoạch cà phê sẽ được tuyển chọn lại một lần nữa để loại bỏ những hạt xanh, hạt không đạt chất lượng, các tạp chất như lá, cành, đất đá,… Quy trình sơ chế thường sẽ được thực hiện theo hai cách đó là chế biến khô hoặc chế biến ướt. 

Với phương pháp chế biến khô, quả cà phê sau khi được loại bỏ các loại tạp chất sẽ được tiến hành phơi khô mà không xay xát tươi. Thời gian phơi quả cà phê thường sẽ rơi vào khoảng từ 20 đến 25 ngày ở ngoài trời cho đến khi độ ẩm trong hạt cà phê chỉ còn khoảng 12 đến 13%. Sau quá trình phơi khô, quả cà phê sẽ được xay vỏ và cho ra thành phẩm là hạt cà phê nhân. Áp dụng phương pháp chế biến này sẽ giúp cà phê ngọt, ít chua, hương vị cà phê thơm ngon.

Ngoài phương pháp chế biến khô thì còn có phương pháp chế biến ướt đòi hỏi nhiều yêu cầu về kỹ thuật và máy móc hiện đại. Đặc điểm của phương pháp này là lớp vỏ và thịt quả cà phê sẽ được loại bỏ trước khi tiến hành phơi khô cà cho ra chất lượng cà phê đồng nhất. Công đoạn sơ chế sẽ được tiến hành trong hệ thống bể nước chảy, hệ thống máy rung sàng sẽ phân loại quả xanh, quả chín, quả to, quả nhỏ. Sau quá trình chọn lọc cẩn thận, cà phê sẽ được tiến hành xay xát để giữa được chất lượng cà phê tốt nhất. Ở công đoạn này, lớp vỏ, thịt trái, lớp nhớt sẽ được loại bỏ, nhờ vậy mà cà phê sẽ đạt được độ sạch đạt chuẩn cho những công đoạn tiếp theo. 

Quy trình sơ chế cà phê nhân
Quy trình sơ chế cà phê nhân

Công đoạn tiếp theo của quá trình sơ chế đó là lên men, hạt cà phê sẽ được lên men bằng enzym tự nhiên và được ủ trong suốt từ 24h đến 36h đồng hồ. Tiếp đến là quá trình sấy khô và bảo quản. 

1.3. Bảo quản sạch

Sau quá trình sơ chế, hạt cà phê nhân sẽ rất dễ bị giảm chất lượng bởi các yếu tố của môi trường bên ngoài. Chính vì vậy bảo quản cà phê nhân đúng cách rất quan trọng để chất lượng cà phê sạch thành phẩm cuối cùng đạt chất lượng chuẩn nhất. 

1.3.1. Bảo quản kín.

Để tránh sự tác động của không khí ảnh hưởng đến chất lượng, cà phê nhân sẽ được bảo quản trong môi trường không có oxi. Khi thiếu oxy, các phần tử sống sẽ chấm dứt hoạt động và rơi vào trạng thái hô hấp hiếu khí, nhờ vậy mà các loại vi khuẩn, vi sinh vật sẽ bị tiêu diệt và không còn là tác nhân gây ảnh hưởng đến chất lượng hạt cà phê.

1.3.2. Bảo quản ở trạng thái khô.

Với phương pháp này người nông dân thường sẽ tận dụng ánh nắng của mặt trời để phơi khô, tuy nhiên ngày nay không khuyến khích phương pháp này bởi cà phê sẽ không đạt chất lượng cao. Với phương pháp bảo quản ở trạng thái khô sẽ được ưu tiên sấy bằng khí nóng hoặc sấy bằng không khí khô để tiết kiệm thời gian và chất lượng cà phê sạch được giữ ở mức cao nhất.

1.3.3. Bảo quản ở trạng thái nhiệt độ thấp.

Với phương pháp này sẽ giúp hạn chế sự sống của của cà phê, những loài vi sinh vật và côn trùng. Phương pháp bảo quản ở nhiệt độ thấp được thực hiện bằng cách quạt không khí lạnh và không khí khô vào khối lượng hạt cà phê nhân. Với đặc tính dẫn nhiệt kém, không khí lạnh sẽ được lưu trữ trong một khoảng thời gian dài từ đó giúp hạt cà phê nhân được bảo quản lâu hơn.

Cách bảo quản cà phê nhân
Cách bảo quản cà phê nhân

1.3.4. Bảo quản trong bao và ở trạng thái thoáng gió.

Đây là biện pháp bảo quản được nhiều người sử dụng bởi tính dễ áp dụng và chi phí thấp. Mặc dù đơn giản nhưng cũng phải đáp ứng những tiêu chuẩn cà phê sạch. Dưới đây là một số lưu ý cần phải chú ý khi sử dụng phương pháp này:

  • Độ ẩm của hạt cà phê nhân khi được tiến hành bảo quản phải nhỏ hơn 13%.
  • Cà phê phải không chứa tạp chất, đối với những loại cà phê cấp I và cấp II, tỷ lệ % tạp chất phải nhỏ hơn 0.5%. 
  • Kho bảo quản phải đảm bảo yếu tố cách nhiệt và đạt độ ẩm chuẩn, được tiến hành sát khuẩn và vệ sinh sạch sẽ trước khi tiến hành xếp bao bảo quản..
  • Không được chất trực tiếp xuống nền hoặc sát tường, phải cách mặt đất ít nhất 0.3m và cách tường tối thiểu 0.5m.
  • Sau 3 tuần phải sắp xếp lại thứ tự các bao một lần để tránh hiện tượng nén chặt do áp lực trọng tải của các bao phía trên chồng lên.

1.4. Rang sấy sạch

Chất lượng cà phê sạch sau quá trình rang sấy đảm bảo chất lượng ngoài việc phụ thuộc vào kinh nghiệm của thợ rang xay còn ảnh hưởng bởi vấn đề vệ sinh và an toàn. Cà phê rang xay sạch chất lượng là cà phê nguyên chất 100%, không trộn các tạp chất, hương liệu để đảm bảo cà phê giữ được hương vị nguyên bản nhất. Nhiều cơ sở kinh doanh vì mục đích lợi nhuận mà pha trộn nhiều loại bột bắp, bột đậu nành và tẩm hương liệu nên tác động rất xấu đến sức khỏe người sử dụng. Sau quá trình rang, bột cà phê thành phẩm đạt chuẩn phải mịn, xốp, màu sắc đồng đều và được bảo quản ở nơi sạch sẽ, thoáng khí và tránh ánh nắng trực tiếp của mặt trời.

quy trình rang sấy sạch đạt chuẩn
quy trình rang sấy sạch đạt chuẩn

1.5. Pha chế sạch 

Để cho ra một tách cà phê sạch thơm ngon thì pha chế là công đoạn cuối cùng. Các dụng cụ pha chế phải được vệ sinh sạch sẽ để không làm ảnh hưởng đến chất lượng và hương vị của cà phê. Tránh trường hợp các quán cà phê vào những thời điểm đông khách nhân viên thường làm ẩu, các dụng cụ pha chế không đảm bảo và không đúng quy trình gây ảnh hưởng đến việc thưởng thức cà phê của người dùng.

pha chế cà phê sạch đảm bảo vệ sinh
pha chế cà phê sạch đảm bảo vệ sinh

Cà phê sạch và những tác động tích cực tới sức khoẻ 

2.1. Duy trì sự tập trung

Trong hạt cà phê có chứa thành phần hàm lượng cafein, đây là một hoạt chất tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương giúp người sử dụng tăng khả năng tỉnh táo để làm việc. Nhờ tác động tích cực đến tinh thần nên cà phê được nhiều người lựa chọn để khởi đầu một ngày mới đầy năng lượng và tập trung. 

2.2. Giảm căng thẳng

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, dưới tác động của cafein và các hoạt chất chống oxy hóa có sẵn trong hạt cà phê sẽ giúp sản sinh ra dopamine và serotonin. Nhờ các hoạt chất này mà tinh thần con người trở nên được thư giãn, thoải mái và giảm được tình trạng căng thẳng đầu óc. Ngoài ra, việc sử dụng từ 2 đến 3 tách cà phê một ngày sẽ giúp bạn giảm đến 15% nguy cơ mắc chứng trầm cảm, một căn bệnh gặp khá nhiều ở các bạn trẻ trong cuộc sống hiện đại.

2.3. Ngăn ngừa nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, huyết áp

Trong hạt cà phê có chứa một lượng lớn các loại khoáng chất như magie, canxi, kali,…đây là những có tác dụng chống oxy hóa và mang lại rất nhiều lợi ích cho sức khỏe người sử dụng. Các chất trên sẽ giúp ngăn chặn những tác động làm hư hại đến tế bào cơ thể cũng như lad DNA. Cà phê còn có tác dụng trong việc bảo vệ hàng rào thành mạch máu, ngăn chặn nguy cơ đông máu. Vì thế khi uống từ 2 đến 3 tách cà phê mỗi ngày sẽ giúp bạn hạn chế việc mắc các bệnh nguy hiểm như tim mạch, huyết áp. 

Lời kết: Với những lợi ích tuyệt vời của cà phê thì bạn nên duy trì thói quen sử dụng cà phê hằng ngày. Với bài viết này hy vọng bạn đã biết được những tiêu chuẩn cà phê sạch để từ đó có thể lựa chọn nguồn cà phê đạt chất lượng. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.